حقایقی از قلعه دختر ( آتشکده آناهیتا – الهه دختر ) در کرمان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از ” مهندسان ایران “ ؛ ساختمان قلعه های کرمان به دو قسمت مجزا و مستقل تقسیم می شوند . یکی از این قلعه ها بر فراز تپه نسبتا مرتفعی در جنوب شرقی شهر قرار دارد و سابقا قله کوه نامیده می شد و روی تپه کوتاه تر دیگری قلعه دختر وجود دارد .

قلعه اردشیر در بالای تپه مرتفعی واقع شده و دیوارهای آن از خشت های بسیار ضخیم ساخته شده است ، قسمت دوم قلعه ای است که در طرف غرب قلعه اردشیر قرار گرفته است ، می گویند در طرف شمال غربی این قلعه مسیر آبی بوده و چاه عمیقی وجود داشته است ، ظاهرا به علت اینکه مردم را در دوران هرج و مرج در این چاه می انداختند ، مرحوم وکیل الملک دستور پر نمودن چاه را داده است .

در قلعه دختر کرمان با اینکه جستجو های زیادی به عمل آمده ، اما آثار تاریخی قابل توجهی بدست نیامده است . ساختمان های عمده ای از قبیل قصر ها و عبادتگاه ها در فاصله این دو قسمت دیده می شود . متاسفانه چون خاک این منطقه از شهر برای کشاورزی و ساخت و ساز مناسب بوده است ، سال های متمادی ، مردم خاک این منطقه را می کندند و بدین طریق لطمه بزرگی به این بنا ها ، خصوصا قلعه دختر ، وارد شده است . دیواره ها و هلالی های باقی مانده عموما از خشت و پی ها از حد عادی بسیار قطور تر و عریض تر می باشند .

از قلعه کاشی های مشاهده شده و بدست آمده از این قلعه مشخص است ، که بعضی از ساختمان های همجوار قلعه دختر ، علاوه بر جنبه نظامی ، جنبه های بزمی و عبادتی نیز داشته و هنر و ذوق در تزیین آن دخالت کرده است . لازم به ذکر است که قلعه اردشیر با قلعه دختر ارتباط داشته است .

سازنده قلعه دختر کرمان مشخص نیست ، و تنها از دوره اردشیر بابکان در سلسله ساسانی ذکری از قلعه بزرگ در شاهنامه فردوسی شده و آن داستان هفتواد است . باید توجه داشت که فرزند حاکمی که در زمان حمله اردشیر بابکان در کرمان بوده است ، بلاش نام داشته که به دستور اردشیر دستگیر شده است ، وی احتمالا از شاهزادگان اشکانی بوده است . به هر حال قلعه دختر قبل از قلعه اردشیر وجود داشته است . اما باید توجه داشت که قلعه دختر و قلعه اردشیر در طی سالیان متمادی دژ مدافع کرمان برای حفاظت از هر حمله ای بوده است .

این قلعه ها قرن ها بعد از اسلام نیز مورد استفاده فرمانروایان بوده اند . قلعه دختر یا آتشکده آناهیتا ( ناهید ) یا قلعه کهنه از خشت خام و گل رس به همراه کاه و نی به عنوان جرز در پی هایش ساخته شده است ، وجود این مصالح قلعه را در برابر امواج شدید زلزله مصون نگه می داشته است .

قلعه باشکوه دختر ، نمادی از پرستشگاه آناهیتای باستانی یا ایزد ( آب ) ، یا به تعبیری دیگر نمادی از الهه حاصل خیزی و باران می باشد . قلعه دختر و قلعه اردشیر از هسته های اولیه شهر کرمان می باشند . جالب است بدانیم که دوره حکومت ساسانیان در سال ۲۲۶ بعد از میلاد شروع شده و ۴۲۵ سال به طول انجامید ، که اولین پادشاه آن اردشیر بابکان و آخرین آن یزد گرد سوم بوده است . اردشیر بابکان پس از فتح قلعه دختر به سمت بم یورش برده و به سهولت ارگ بم را تسخیر و حاکم هفتواد را کشته و به ماجرای معروف و طلسم کرم هفتواد خاتمه می دهد .

منطقه بعدی یورش اردشیر جیرفت بوده است . اما آخرین پادشاه سلسله ساسانی ، یزد گرد سوم در شکست سخت خود از اعراب در جنگ قادسیه در سال ۶۵۱ بعد از میلاد ، به قلعه دختر کرمان پناه آورد ، اما کرمانیان آن صدمات و خاطرات تلخ را به روح بخشش و باد فراموشی بخشیدند و به او با میهمان نوازی امان دادند . اما همچنان در طوفان نا مهربانی های تلخ تاریخ و حوادثی همچون حمله آقا محمد خان قاجار و ویران نمودن کرمان و جنایات رقت بار او ، نام دیارمان ، کرمان ، به نیکی ، میهمان نوازی و مهر ورزی مزین است و این شاخص هاست ، که نسل جوان را زنده نگه خواهد داشت .

آدرس قلعه دختر کرمان : چها راه بهار به سمت دو قلعه ، سمت راست قلعه اردشیر و سمت چپ قلعه دختر

گزارش از : مهندس نعیمی

انتهای پیام/