به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از صاحب نیوز، زهیر انصاریان مدیر اداره گزینش دانشگاه امام صادق(علیهالسلام) در همایش افتتاحیهترم جدید مجموعه بینش مطهر در سالن خاتم الانبیا مدرسه شهید چمران به بیان علل و دلایل گرایش به کتب شهید مطهری و وجوه تمایز وی نسبت به سایر اندیشمندان اسلامی پرداخت که مشروح این سخنرانی به شرح زیر است:
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, صاحب نیوز, صاحب نیوز,مطهری را جدی میگیرم چون مطهری وارث جریان فکری عمیق در تفکر شیعی است و کمتر متفکر جدی با آثار فراوان مانند شهید مطهری را میتوان دید که میراث دار تفکر شیعی ما باشد که سه شخصیت در این جریان تأثیرگذار بر شهید مطهری بودهاند.
,نخست : مرحوم آیتالله بروجردی که مؤثرترین شخص در شخصیت فقاهتی و رویکرد اجتهادی شهید مطهری هستند که درصحنههایی از قبیل مهاجرت ایشان به تهران هم تأثیر داشتهاند. فرد دوم امام خمینی رضوانالله تعالی علیه هستند که اصلیترین عنصر شکلگیری شخصیت شهید مطهری است برخلاف تصوری که معمولاً ما داریم که علامه طباطبایی بیشترین تأثیر را داشتهاند. در مقدمه عدل الهی ایشان از امام یاد میکنند که تعبیرات عجیبی دارد و بیشترین مسائل فلسفی را نزد امام گذراندهاند. سومین شخص که روی اندیشههای استاد تأثیر گذاشته است که بهصورت گفتگوهای علمی بوده است مرحوم علامه طباطبایی هستند. بنابراین مطهری تنها شخصی است که میراث اندیشه شیعی را توسط این سه بزرگوار را بهخوبی در آثارش منعکس نموده است.
,مطهری را جدی میگیرم چون جامعیت دارد : مطالعه و پژوهش در دانشهای گوناگون، تنوع در روشهای تعلیمی و حضور در محیطهای علمی مختلف؛ در فلسفه که شرح اسفار، شرح منظومه، حاشیههای منظومه و در حوزه کلامی کتاب توحید، کتاب معاد، کتاب جهانبینی، کتاب تاریخی مثل حماسه حسینی، خدمات متقابل اسلام و ایران و … در حوزه فقه کتابهایی مثل : مجموعه اقتصاد اسلامی و بخشهایی از اسلام و مقتضیات زمان در حوزه عرفان و … . دو شخصیت دیگر مثل میرزاعلی شیرازی در مسئله نهجالبلاغه و مسائل اخلاقی و علامه حسینی تهرانی که در مسائل عرفانی روی شخصیت شهید مطهری تأثیرگذار بودهاند.
,,
شهید مطهری همدرس حوزوی دادهاند و همدرس دانشگاهی، هم کتاب دارند و هم مقاله در مجلات، هم سخنرانی عمومی دارند و هم در همایشهای علمی، هم کتاب تألیفی دارند و هم شرح بر کتب و هم حاشیهنویسی.
,دلیل دیگر بر جامعیت فضاهای گوناگون بوده است که هم در فضای دانشگاهی بودهاند و هم در فضاهای حوزوی و در فضاهای روشنفکری بودهاند مانند جلسات اصحاب جمعه یا اصحاب دوشنبه یا انجمنهای علمی ، جامعه مهندسین و … که افراد کمی میبینیم که اینقدر جامعیت داشته باشد و برای همین مطهری با دیگران متفاوت است.
,,
مطهری در کار علمی خود کاملاً جدی است مثلاً مجموعه یادداشتهایی که برای خودشان برمیداشتند ۱۴۰۰۰ صفحه است که تازه یادداشت مفصل نیست و حدود ۷۰ درصد رجوع به کتابهاست که به نحو موضوعی است و خلاصهای از مطالب است که باید این فرد چقدر مطالعه داشته باشد که ۱۴۰۰۰ صفحه کتاب فقط آدرس کتابها باشد. حدود ۱۰۰۰۰ جلد کتاب در کتابخانه شخصی ایشان وجود داشته که حدود ۴۰ درصد از کتابهای این کتابخانه دارای اظهارنظر و حاشیهنویسی استاد است که غیر از کتب منتشرشده و تألیف شده استاد است که هنوز چاپنشده است.
,,
من مطهری را جدی میگیرم چون هوشیار و آگاه به زمان است، آگاه به شبهات روز است که در کنج خانه ننشسته است و آگاه است و میداند دارد چه میشود و مقدمه کتاب علل گرایش به مادیگری علت اصلی حمله به شهید مطهری است. حضور دارد آگاه است و حساس است و همچنین اهل مطالعه بهروز است که در دهه بیست و سی آثار دکتر ارانی را میخوانده است تا آثار ترجمهشده هگل و با آخرین آثار همیشه در ارتباط بوده است.
,,
مطهری دردمند است من پیشنهاد میکنم بهجای خواندن آثار مطهری را گوش بدهید خیلی متفاوت است و آتشین و دردمندانه سخن میگوید. ازنظر مطهری انسان دردمند است : انسان کسی است که درد خدا را داشته باشد و چون درد خدا را دارد درد دیگر انسانها را هم دارد. بعضاً ادبیات دردمندانه و خشن دارد و با درد زندگی میکند، مینویسد و میگوید.
,,
بازهم من مطهری را جدی میگیرم چون در ابراز حقیقت بیپروا و شجاع است که نمونه آن کتاب نظام حقوق زن در اسلام است که این کتاب اولاً در مجله زن روز چاپشده است در حدود سال ۴۸ و قبل از انقلاب که مبتذلترین مجلات منتشرشده در قبل از انقلاب بوده است. مطهری نزدیک ۳۳ جلسه در این کتاب مطلب مینویسد و بسیار شجاعانه است و خیلی هم حرف پشت سر مطهری زده شد برای این کتاب و نمیترسد از ابزارهای گوناگون برای بیان حقیقت استفاده کند.
,,
باز مطهری را جدی میگیرم چون اهل نقد و تفکر است حتی نسبت به خودیها هم رحم نمیکند البته مؤدبانه و با حفظ اصول علمی، مثلاً علامه طباطبایی یک نظریهای دارند که مطهری در کتاب خود کاملاً با لحن تندی نظریه علامه را رد میکند و میگوید این نظریه شما همان نظریه برتراند راسل است. مثلاً در مورد کتاب مسئله حجاب بسیار موردنقد قرار میگیرد که حتی یکی از شاگردانشان که شهید مطهری میگویند پاره تن من و ثمره عمر من بوده است در مسئله حجاب نقد میکند و رابطه آنها از بین میرود. مثال بعدی نقد کتاب شهید جاوید است که دو بزرگوار اول آن تأییدیه مینویسند یکی آیتالله مشکینی و دیگری آیتالله منتظری که جلد دوم حماسه حسینی خیلی تند شهید مطهری بهنقد این کتاب میپردازند.
,,
علت دیگر جدی گرفتن مطهری این است که روشمند است و عقلانیت را با دینمداری درآمیخته و این همان اجتهاد پویای شیعی است و بهطور خلاصه جریان روشمندی خود را در کتاب اسلام و مقتضیات زمان و سیری در سیره نبوی بیان نموده است.
,,
این دلایل نهگانه بود برای جدی گرفتن مطهری ازنظر بنده و حالا باید سؤال اول را پاسخ بگوییم که برای جدی گرفتن باید چه مسیری را پی بگیریم که این روش بینش مطهر قسمتی از این مسیر را دربر میگیرد و متوجه نقشه هوایی این مسیر باشید.
,,
موضوع بعدی بایستههای جدی گرفتن مطهری است که باید ۴ مرحله را طی کنیم که شما در مرحله اول هستید و آن جزء خوانی است یعنی مطالعه کتاب به کتاب که اول باید با همه اینها آشنا بشویم، مرحله بعد کلینگری و آشنایی و کشف شبکه مفاهیم مطهری ان وقت تازه مطهری را شناختهایم و داریم جدی میگیریم. مرحله بعدی مبنا شناسی است مثلاً مسئله انسانشناسی مبنای مباحث است و بسیار مورد تأکید خود استاد است و اگر کسی این مسئله ریشهای را در آثار ایشان بشناسد خیلی از مسائل حل خواهد شد و بهجای اینکه مطهری خوان باشیم مثل مطهری میشویم یعنی فقط مطهری نخوانیم بلکه مثل او اندیشه بورزیم. مرحله بعدی هم روششناسی است که باید در مقطع اساتید و متفکرین موردبررسی قرار بگیرد.
,,
آزادی از سه جزء تشکیلشده : یک عدم مانع دو رشد سه انسان که حاصل آن تعریفی است که ایشان از آزادی ارائه میدهد. در همان کتاب شبکه مفاهیم شکل میگیرد که معادل عدم مانع هجرت و جهاد را قرار میدهد، هجرت بهعنوان فرار از مانع و جهاد به معنای مقابله با مانع و مفهوم توبه که دور زدن مانع است و مفهوم بعدی تقیه است که عبارت است از پسر قرار دادن که بیشتر ضربه بزنیم و کمتر ضربه بخوریم و از این مفاهیم زیاد وجود دارد. و رشد در مفهوم عبودیت است یعنی آزادی از هر قیدوبندی به غیر بندگی خدا یعنی راه رشد در بندگی خداوند است. سومی هم مفهوم فطرت است به معنای انسان بالقوه و بسیار عجیب شبکه مفهومی دارد در اندیشه شهید مطهری و حاصل اینها را میگذارد تقوا که یک تقوا ضعف داریم و یک تقوای قوت که اگر شخصی این شبکه را بفهمد کمکم دارد مطهری را میفهمد.
,یکی دیگر از بایستهها توجه به تطور آثار ایشان است که از سال ۳۲ که اولین اثرشان بهصورت رسمی منتشر میشود تا سال ۵۸ که آخرین اثر ایشان که در زمان خودشان بوده است. دهه سی دههی مبنا پردازی آثار شهید مطهری است، دهه چهل مفاهیم دینی را دانهدانه بازسازی و طراحی میکند و دهه پنجاه پروژه جدید مطهری کلید خورده است که پروژه مطهری ناتمام است. اولین کتاب منتشرشده از ایشان حاشیه اصول فلسفه و روش رئالیسم است که سختترین و مبناییترین کتاب ایشان است که دوره شکلگیری و پایهریزی مبانی است که کتابهای فلسفی و اصولی ایشان است. بسیاری از آثار تک سخنرانی ایشان مربوط به دهه چهل است که اصلیترین کتاب این دوره کتاب فطرت است که مربوط به مباحث انسان است و دهه پنجاه پروژه جدید ایشان با کتاب مقدمه جهانبینی اسلامی است که مقدمه پروژه نهایی ایشان است و من معتقدم چیزی را که الآن داریم مطرح میکنیم و مقام رهبری بر آن تأکیددارند آن موقع متوجه این درد شده بوده و آن علوم انسانی اسلامی است.
,استاد مطهری رئیس شورای انقلاب بودند که مرحوم آیتالله مهدوی میفرمایند اوایل پیروزی انقلاب شهید مطهری گفتند من دیگر نمیآیم و همه صدایشان درآمد که شما رئیس هستید و ایشان میگویند من پروژهها و کارهای علمی ناتمام دارم که باید آنها را تکمیل کنم.
,شهید مطهری تأکید میکنند که اندیشه من سه لایه است، لایه مرکزی لایه معرفتشناسی است یعنی چیستی معرفت و چرایی معرفت و … و لایه دوم جهانبینی است که معتقد است هر اتفاقی که میافتد ریشه در جهانبینیها و هست ها دارد، انسان چیست، هستی چگونه است، چیستی جامعه و لایه بعدی ایدئولوژی است که گفته میشود حکمت عملی یعنی همان اقتصاد، اخلاق، حقوق، جامعهشناسی و … که همه اینها از جهانبینیها شکل میگیرد.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه