در بازارهای جهانی برخلاف نگاه سنتی مردم ایران، شیرهای کم‌چرب گران‌قیمت‌تر هستند

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از فریادها، زانا پیرخضرانیان استاد رشته بیولوژی دانشگاه فردوسی مشهد و سرپرست طرح جامع عرضه شیر بهینه سازی شده در این دانشگاه، در گفتگوی اختصاصی با فریادها، ضمن معرفی این طرح اظهارداشت: شیر عنصر اساسی بهبود سلامت و کیفیت زندگی انسان است اما اگر نظارت های لازم بر پروسه تولید و عرضه آن وجود نداشته باشد، همین عنصر سلامتی تبدیل به عامل اصلی بروز اکثر سرطان ها و بیماری ها می شود.

پیرخضرانیان باکتری های مفید و مضر موجود در شیر را برشمرده و خاطرنشان کرد: شاخص آفلاتوکسین، سطح بار میکروبی و شاخص سوماتیکسل، معیارهای اندازه گیری کیفیت شیر هستند. سطح بار میکروبی به خاطر آن که با فعالیت میکروب های موجود در شیر تعیین می شود، در هنگام جوشاندن شیر به سطح مطلوب می رسد؛ اما شاخص آفلاتوکسین ناشی از فعالیت قارچ های موجود در شیر است، بنابراین با هیچ واکنش شناخته شده ای قابل کنترل نیست. به همین علت، تغذیه، اصلاح ژنتیکی و شرایط نگهداری دام در گاوداری ها در کیفیت شیر بسیار تعیین کننده است.

وی افزود: متخصصین تغذیه و دستگاه گوارش بر این باورند که آفلاتوکسین موجود در شیر، عامل اصلی سرطان های دستگاه گوارش از جمله سرطان معده و عفونت های روده ای هستند. شاخص آفلاتوکسین در اروپا 25 است؛ درحالی که 90 درصد گاوداری ها در‎کشور‎ما، شیرهایی با شاخص آفلاتوکسین بالای 70 تولید می کنند و گزارشات زیادی هم از وجود شیرهایی با شاخص آفلاتوکسین 200 تا 800 در بازار شیر ایران حکایت دارند.

پیرخضرانیان با گلایه از نگاه سنتی و غلط مردم به محصولات لبنی گفت: شرکت دام پردازان یک شرکت دانش بنیان و تحقیقاتی است که سعی در آنالیز و بهبود کیفیت انواع شیر دارد. محققان این شرکت دانشگاهی تصمیم گرفته اند تا شیر بهینه سازی شده و عاری از باکتری های مضر را در قالب طرحی بصورت پایلوت در دانشگاه فردوسی مشهد، به دانشجویان و اساتید این دانشگاه عرضه کنند. این طرح برای اجرا در سطح شهر نیازمند فرهنگسازی دارد؛ چرا که نگاه مردم ما به فرآورده های لبنی هنوز مبتنی بر فرهنگ سنتی و نادرستی است که معتقد بود هرچه شیر چربی بالاتری داشته باشد، باکیفیت تر است، درحالی که در بازارهای جهانی، شیرهایی که چربی کنترل شده و کمتری نسبت به بقیه دارند، به دلیل کیفیت بالاتر گران قیمت تر هستند.

وی ادامه داد: پیشنهاد ما این است که تولیدات لبنی شاخص بندی شده و در سطوح مختلف با قیمت های مختلف به مردم عرضه شود؛ به این صورت که باکیفیت ترین شیر، بیشترین سود را برای دامدار داشته باشد و رده های بعدی محصولات لبنی نیز با قیمت های نازل تر راهی بازار شوند. در این حالت، دامداران ترغیب می شوند تا محصولات باکیفیت تری به بازار عرضه کنند تا سود بیشتری ببرند و در نتیجه شاخص کیفی شیر در بازار عرضه و تقاضا ارتقاء می یابد.

پیرخضرانیان بی اطلاعی دامداران را یکی از علل کیفیت نازل محصولات لبنی در بازار ایران دانست وی تصریح کرد: شاخص آفلاتوکسین که یک شاخص منفی و سرطان زا برای محصولات لبنی است، به دلیل تغذیه دام از کپک ها و قارچ های مسموم بوجود می آید. سیلوهای غذای دام در ایران عمدتاً در شرایط غیراستاندارد نگه داری می شوند و به همین خاطر، غذای دام عمدتاً فاسد شده و سپس به مصرف می رسد. از چنین غذاهای کپک زده و فاسدی هم طبیعتا نمیتوان شیرهای باکیفیت و عاری از آفلاتوکسین را انتظار داشت. متأسفانه گاوداران ما عمدتاً حتی نمی دانند که این شاخص ها چه هستند و از نحوه نگهداری صحیح غذای دام نیز بی اطلاعند.

وی در انتها ابراز امیدواری کرد: امیدواریم زمانی برسد که لبنیات در ایران در یک بازار آزاد عرضه شود؛ بازاری که نظام عرضه و تقاضا تعیین کننده قیمت محصولات است و مردم برحسب کیفیت شیر، بر روی آن ارزش گذاری می کنند.

شایان ذکر است که طرح عرضه شیرهای بهینه سازی شده در دانشگاه فردوسی مشهد درحال اجراست و شیر سالم سازی شده و تمامی محصولات لبنی حاصل از آن با قیمت های مناسب به فروش می رسد. شیر درحال عرضه در این طرح، با شاخص آفلاتوکسین 30، سطح بار میکروبی 100 هزار و شاخص سوماتیکسل 200 هزار بعنوان یکی از سالم ترین نمونه های لبنی در طراز بهترین شیرهای استاندارد جهانی فائو ـ سازمان جهانی غذا ـ قرار دارد. محل فروش این شیر با قیمت واحد 1600 تومان برای هرکیلو، در واحد تجاری پارکینگ ساختمان علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد بوده و خرید برای همگان آزاد است.