سرمایه گریزی در پسابرجام

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛  آنچه که صاحب نیوز قبل از نهایی شدن برجام در حوزه سرمایه گذاری خارجی هشدار می داد امروز به واقعیت پیوسته است.

واقعیتی آنچنان عریان که نشریه‌های اکونومیست، فوربس و نیویورک‌تایمز نیز در هفته جاری در قالب مقاله به چاپ رساندند.

این نشریه‌ها قوانین باقیمانده از تحریم‌های غیرهسته‌ای آمریکا، محدویت‌های مالی و قوانین مربوط به ویزا را به‌عنوان مانعی بر سرراه سرمایه‌‌گذاران اروپایی‌ برای ورود به ایران دانسته‌اند.

اکونومیست نیز معتقد است اگر در مجلس جدید قوانین گمرکی و اشتغال اصلاح شوند، وضعیت ایران در سهولت کسب‌و‌‌کار بهبود خواهد یافت.

کمبود نقدینگی در دست مشتریان، احتمال وجود اسامی افراد مورد تحریم در شرکت‌های بورسی از دیگر ترس‌های سرمایه‌گذاران خارجی برای سرمایه‌گذاری در کشوری هستند که به نوشته فوربس می‌تواند کسب‌و‌‌کار دلچسب و سودآوری را برای سرمایه‌گذاران به ارمغان آورد.

این سخنان در حالی بیان می شود که حضور گروه های دیپلماتیک و امضای تفاهم نامه های گوناگون کم و بیش ادامه دارد.

مقامات تجاری انگلستان در ماه ژانویه اعلام کردند که ایران «بزرگ‌ترین بازار جدیدی است که طی چند دهه اخیر به اقتصاد جهانی دوباره می‌پیوندد» و پیش‌بینی کردند که ظرف ۱۰ سال آینده بیش از یک تریلیون دلار سرمایه‌گذاری را تجربه خواهد کرد.

در نگاه نخست هجوم سرمایه‌گذارهای خارجی آغاز شد. خیلی زود پس از آنکه سازمان بین‌المللی انرژی اعلام کرد ایران تعهدات توافق خود با قدرت‌های بزرگ را اجرا کرده است، اروپاییان از قراردادهایی با ایران سخن به میان آوردند که ارزش آنها به میلیاردها دلار می‌رسید.

اما فضای خاکستری اقتصاد ایران که رنگ مبهمش به علت وجود تحریمها نبود که حال با امضای برجام موضوع فیصله یابد، با موضوع بغرنجی به نام فضای غیر شفاف، فرار مالیاتی، قوانین دست و پاگیر، اختلاس ها، رانت ها و فسادی گسترده مواجه است و این امر در کنار بانک هایی که عملکردی نامناسب و مبهم دارند و رکودی که کمر تولید را شکسته است، باعث شد تا حتی سرمایه گذاران خارجی به دید اما واگر به ایران نگاه کنند.

ایران در رتبه‌بندی بانک جهانی از سهولت کسب‌وکار جایگاه ۱۱۸ را به خود اختصاص داده است.

میزان سهولت کسب‌وکار در ایران از یکسو و موانعی که هنوز به‌خاطر برخی تحریم‌های غیر‌هسته‌ای آمریکا برجا مانده‌اند، از سوی دیگر از جمله مسائلی هستند که ذهن سرمایه‌گذاران خارجی را به خود مشغول و موانعی بر سر راه جذب سرمایه‌های خارجی ایجاد می‌کنند ضمن اینکه قوانین متعدد و موازی برای سرمایه گذاری خارجی وجود دارد که باعث شده تا در سالهای قبل، واژه سرمایه گریز به نام ایران افزوده شود.

و همه اینها موانعی است که باید قبل از برجام حل و فصل می شد ولی متاسفانه به علت گره زدن همه مشکلات اقتصادی کشور به تحریمها به فراموشی سپرده شد.
جمع بندی مشکلات باعث شد تا کشورهایی که در انتظار حضور در بازارهای ایران بودند را دچار ترس کند.

آنها که بلافاصله پس از برجام به ایران سرازیر شده بودند دریافتند که راه‌اندازی کسب‌وکار در ایران دشوارتر از آن است که انتظارش را داشتند.
شاید به همین دلیل است که حضور تجار و سرمایه گذاران به شلوغی روزهای ابتدایی پسابرجام نیست و بازار ایران تنها برای فروش محصولات لوکس خارجی انتخاب شد.

باقیماندن تحریم ها و شیطنت امریکاییها در اجرای برجام روزنه های انگشت شماری که برای حضور سرمایه گذاران وجود داشت را کور کرد. هنوز بسیاری از شرکت‌های آمریکایی از انجام معامله با ایران منع شده‌اند، اما بازار ایران به روی شرکت‌های اروپایی و آسیایی باز است.

اما در صورتیکه با افراد یا شرکت‌هایی که هنوز در فهرست تحریم‌ها قرار دارند معامله شود باید جرایم سنگینی را متحمل شوند.
مجله فوربس توصیه کرده که صاحبان کسب‌وکارهای خارجی باید بدانند با چه شخص یا شرکتی معامله می‌کنند اما فهمیدن این مساله کار آسانی نیست.

برخی کارشناسان براین باورند که مساله ساختار مالکیت و صورت وضعیت‌های مالی در ایران چندان شفاف نیست و به‌صورت علنی بیان نمی‌شود. عدم شفافیت در اقتصاد ایران، هشداریست که صاحب نیوز بارها درباره آن صحبت کرده است.

این امر که فرار مالیاتی نخستین رهاورد آن است، شرکت های خارجی را نیز متعجب و سردرگم کرده است. این مشکل سرمایه گذاری را به تعویق انداخته و یا حتی می تواند توافق را غیر ممکن کند.

یکی دیگر از موانع سرمایه‌گذاری اروپاییان در ایران قانون ویزا است که آمریکا تصویب کرده است. براساس این قانون افرادی که به ایران سفر کرده باشند باید برای ورود به آمریکا درخواست ویزا کنند.

به گفته شرکت‌های اروپایی این محدودیت‌های مالی و سفر، دستیابی به توافق با شرکای ایرانی را تقریبا غیرممکن می‌کند. ایران مسیر پر دست اندازی را در پسابرجام پیش رو دارد.

از یک سو باید با پسابرجامی سر کند که تحریم هایش پیچیده تر از گذشته شده و از سوی دیگر فضای اقتصادیش آنقدر نابسامان هست که نتواند موقعیت جدید را تاب بیاورد.

انتهای پیام/