دریافت های ظالمانه و خیانت به انقلاب اسلامی/ بررسی سیره بزرگان درباره بیت المال

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا، به نقل از ناب نیوز؛ امام خامنه ای صراحتادریافت‌های ظالمانه را برخلاف دیگران که آن را فقط «غیرمتعارف»  و «نامشروع و حرام» خواندند،وفرمودند این برداشت‌ها گناه است. این برداشت‌ها خیانت به آرمانهای انقلاب اسلامی است. چنین برداشت‌های نامشروعی از بیت‌المال، گناه و خیانت به آرمانهای انقلاب اسلامی است و همچنین فرمودند: در این موضوع، در گذشته، قطعاً کوتاهی‌ها و غفلت هایی شده است که باید جبران شود اما مسئولان باید موضوع حقوق‌های نامشروع را به طور جدی پیگیری کنند و اینگونه نباشد که سر و صدایی به پا و بعد هم قضیه به فراموشی سپرده شود.

رهبر انقلاب اسلامی با تمجید از مواضع رئیس جمهور و رؤسای قوای مقننه و قضاییه مبنی بر برخورد و پیگیری قاطعانه با این پدیده زشت، خاطرنشان کردند: در این موضوع، باید دریافت‌های نامشروع بازگردانده شود و افرادی که مرتکب بی‌قانونی شده‌اند، مجازات و افرادی هم که از قانون سوءاستفاده کرده‌اند، برکنار شوند، زیرا آنان لیاقت حضور در مراکز و مسئولیتها را ندارند.
حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای با تأکید بر اینکه دشمنان نظام اسلامی تلاش دارند تا از این موضوع، مستمسکی بر ضد نظام ایجاد کنند، گفتند: افرادی که دریافتهای نامشروع داشته‌اند در مقایسه با مدیران پاک‌دست نظام، اندک هستند اما همین اندک نیز، مضرّ و عیب است و باید برطرف شود.
ایشان یکی از علل وقوع پدیده زشت حقوقهای نامشروع را آسیبهای ناشی از «مستی اشرافی‌گری» دانستند و تأکید کردند: هنگامی که در جامعه، «اشرافی‌گری، اسراف و تجمل»، ترویج می‌شود، نتیجه آن بروز پدیده‌های زشتی همچون دریافتهای نامشروع است.
رهبر انقلاب اسلامی با تأکید مجدد بر لزوم برخورد جدی با این موضوع خاطرنشان کردند: مسئله عزل و برکناری و بازگرداندن اموال به بیت‌المال باید در دستور کار مسئولان باشد، زیرا افکار عمومی نسبت به این موضوع حساس است و اگر پیگیری لازم نشود، از اعتماد مردم به نظام اسلامی کاسته خواهد شد.
حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، کاهش اعتماد مردم به نظام را فاجعه خواندند و تأکید کردند: مسئولان باید با پیگیری و اقدامات قاطعانه، اعتماد مردم را حفظ کنندامااین سخنان درحالی است که یکی ازمسولان گفته بود این میزان حقوق حقشان بوده وازشیرمادرحلالتر.وعجیب این که بعضی دست اندرکاران دولت یازدهم سال94رابدترین سال اقتصادی دولت دانسته ا شاید اولین مقام دولتی که ادعا کرد سال 94 سخت‌ترین سال اقتصادی کشور بوده، مسعود نیلی مشاور اقتصادی حسن روحانی بود.

نیلی مردادماه سال گذشته سال 1394 را به عنوان سخت‌ترین سال مالی و بودجه‌ای دولت نام برد.

معاون اول دولت یازدهم اواخر اسفندماه سال گذشته هم با بیان این که سال 94 سخت‌ترین سال اقتصادی کشور پس از انقلاب بود، گفت: من تقریبا در بیشتر سال‌های اقتصادی کشور بوده‌ و شرایط را دیده‌ام، هیچ سالی به سختی سال 94 نبود. در این سال فروش 2 میلیون بشکه‌ای نفت به یک میلیون بشکه کاهش یافت و نفت 100 دلاری 30 دلار شد. جور کردن حقوق کارمندان دولت در کنار پرداخت یارانه‌ها کار دشواری بود. برای حقوق کارمندان دولت باید فکری بکنیم. ما در اسفند ماه برای پرداخت حقوق کارمندان وزارت نفت وام بانکی گرفتیم ووزیر اقتصاد دولت یازدهم، دیگر مقام ارشد دولتی است که پیش از این چند بار سال 94 را سخت‌ترین سال اقتصادی کشور نامیده بود.

او اواخر سال 94 در جمع کارکنان خزانه داری کل کشور با بیان اینکه امسال سخت ترین سال به لحاظ بودجه ای در کشور بود، گفت: دو تکانه تحریم و کاهش شدید قیمت نفت سبب کندی دستیابی به رشد اقتصادی پیش بینی

همتی که تا پیش از رسوایی حقوق‌های نجومی در بیمه مرکزی، مدیرعامل بانک ملی بود و دو ماه پیش ریاست بیمه مرکزی را عهده‌دار شد، سال گذشته کلیدواژه «خشکسالی مالی بانک‌ها» را به کار گرفت.

او مردادماه سال گذشته گفت: بسیاری از شرایط موجود سیستم بانکی از گذشته به ارث رسیده که شرایط مطلوبی نیست و این در حالی است که سال 94 سخت ترین سال بوده و خشکسالی مالی کشور است شده حسن روحانی نیز چند بار بر این که سال 94 سال سخت اقتصادی کشور بوده تاکید کرده است.

سه‌شنبه 25 اسفند 1394 روحانی گفت: سال 94 یکی از سخت‌ترین سال‌ها برای دولت بود. درآمدهای نفتی ما در سال 90 ، 120 میلیارد دلار و امسال کمی بیش از 20 میلیارد دلار بود. اکنون باید نوسان بازار در اواخر سال 90 را با سال 94 مقایسه کنیم

بااین وجود بابررسی سیره بزرگان درباره بیت المال پی به سومدیریت و نظارت برکار بعضی مسولین مربوطه دربی توجهی انان که منجر به این خیانت وظلم بزرگ شده می بریم. پیامبراعظم(ص) مردی از قبیله ازد را ـ که او را ابن لیثیه نیز می گفتند ـ برای گرفتن زکات طایفه ای از مسلمانان مأمور کرد، او مأموریت را انجام داده و اموال را به مدینه نزد پیامبر(ص) آورد و به دروغ عرض کرد: این زکات اموال است و این یکی هدیه ای است که به خود من داده اند. پیامبر(ص) به منبر رفت و پس از حمد خداوند، فرمود: همانا من کسی را برای کاری می فرستم و او میآید و می گوید این زکات و آن دیگر هدیه ای است که به من داده اند! پس چرا در خانه ی پدر و مادر خود نمی نشینند تا ببینند آیا هدیه ای برای او میآورند؟ به خدایی که جان من در دست قدرت اوست، کسی که چیزی از زکات را بردارد روز قیامت بر گردن او [ به صورت آتش] پیچیده می شود1 در برخوردی دیگر آن حضرت پنج نفر را از مسجد بیرون کرد و فرمود: ((اخرجوا من مسجدنا لا تصلوا فیه و انتم لا تزکون2 از مسجد ما خارج شوید و در آن نماز نخوانید چون شما زکات نمی دهید)).

طرد افراد نالایق از مسئولیت بیت المال
یکی از یاران آن حضرت عرض کرد: آیا یکی از پست ها را به من واگذار می کنی؟ آن حضرت دست بر شانه او زد و فرمود: ((انک ضعیف و انها امانه (و الامانه ثقیله) و انها یوم القیامه خزی و ندامه الا من اخذها بحقها و إدی الذی علیه فیها3); تو ضعیفی و مسئولیت، امانت است [ و بار امانت سنگین است] و آن مسئولیت، روز قیامت بدبختی و پشیمانی است مگر آن که به حق گرفته شود و حق آن ادا شود)).

ثبت اموال
آن حضرت برای حفاظت از حریم بیت المال، به ثبت اموال می پرداخت. زبیر و جهم بن صلت را مأمور ثبت ورود و خروج زکات کرد همان طور که معیقب بن ابی فاطمه را مأمور ثبت اموال غنیمت های جنگی نمود4. و نیز اگر قطعه زمین یا چشمه و دیگر اموال غیر منقول را به فرد یا گروهی واگذار می کرد، علاوه بر ثبت آن ها، به آن ها سندی که مجوزی بر حق تصرف آن ها بود، نیز عطا می کرد. که این عمل نشانگر دقت و تدبیر آن حضرت در اداره امور بیت المال و نظم محوری ایشان و اهمیت به حقوق بیت المال می باشد. و گاه ثبت اموال به وسیله علامت گذاری و نشانه گذاشتن بوده است. و آن حضرت شتر و ستوران دیگر را که جزو بیت المال بودند یا خود به وسیله آهن، داغ می زدند و یا با نظارت خود دستور می داد آن ها را داغ بزنند تا از سایر حیوانات که جزو بیت المال نبودند، قابل تشخیص باشند و آن ها را در چراگاه های مخصوص نزدیک بقیع در محلی به نام حمی، نگاه می داشت تا به مصرف جنگ و یا حقوق مأموران وصول زکات و فقراء و مانند آن برساند5 .

نصب مأموران حفاظتی
آن حضرت در موارد متعدد، افرادی را مأمور حفاظت از اموال بیت المال می نمود. نمونه آن، عبدالله بن کعب و همکاران او هستند که در جنگ بدر و بعد از آن، مأمور حفاظت از اموال غنیمتی و خمس بودند 6  

 مبارزه با زمین خواری
پیامبر اعظم(ص) راه دیگری را نیز برای حفاظت از حریم بیت المال پیمود و آن وضع قوانین جامع و روشن در بهره برداری عموم مردم و قطع دست سودجویان فرصت طلب و زورمداران از دامن بیت المال ـ خصوصا در بخش انفال ـ است. آن حضرت فرمود: ((من احیی ارضا مواتا فهی له7 ؛ هر کسی زمین بایری را آباد کند, مال خود اوست)). میزان بهره برداری هر کس را بر ملاک استعداد و توانایی او در تولید و فایده رسانی و ارائه خدمات به جامعه قرار داد. و با قانون لغو "حمی" دست زمین خواران را از حریم انفال کوتاه کرد و فرمود: ((لا حمی الا لله و لرسوله8 ; هیچ حمایی نیست مگر برای خداوند و رسولش.)) "حمی" اصطلاحا به معنای این است که یک بخشی از زمین یا مرتع را بدون آن که احیائش کنند و یا سایر شرایط ملکیت را دارا باشند، آن را در قرق خود قرار دهند که پیامبر(ص) با قانون مذکور، از اختصاص انفال به گروه خاصی همانند زورمداران جلوگیری کرد و آن را در اختیار همه مردم قرار داد9

نظارت عمومی
پیامبر اعظم(ص) با ایجاد حس مسئولیت در وجود اقشار مختلف مردم، یک نوع نظارت غیر مستقیم و دائم و همه گیر را ایجاد نمود و فرمود: ((کلکم راع و کلکم مسئول...10 .; همه شما دیده بان و نگهبان و همه شما مورد سوال هستید...)) "نظارت" از ارکان مدیریت به شمار می آید چرا که به وسیله آن، دستگاه ها ـ از جمله بیت المال ـ از انحراف و فساد به دور خواهند بود و پیامبر(ص) با نظارت مستقیم و غیر مستقیم، از حریم بیت المال حفاظت نموده،, فساد و انحراف را از آن دور کردند.

پیامبر اعظم(ص) مسئولین بیت المال را بر اساس دارا بودن تقوا انتخاب می کرد. از این رو هنگام ابلاغ حکم مسئولیت به آن ها بر حفظ تقوا در تمام موارد،تأکید می کرد. همان طور که در عهد نامه خود به عمرو بن حزم، هنگام گسیل داشتن وی به استانداری یمن و مدیریت بیت المال، او را به رعایت تقوا در انجام وظایفش سفارش می کند11. همچنین آن حضرت زهد و پاکدامنی از طمع را که زمینه رعایت حقوق بیت المال و صاحبان حق است، شرط مسئولین بیت المال می داند. بر شایسته سالاری که از اصولی ترین شرایط برای انتخاب عاملان و کارگزاران است, تأکید فراوان می کند. چنانچه در سیره آن حضرت آمده است که از میان تمام مسلمان ها جوان بیست ساله ای را به نام عتاب بن اسید برای فرمانداری مکه برگزید و فرمانی برایش صادر کرد و به او فرمود:((یا عتاب تدری علی من استعملتک؟ علی اهل الله عزو جل و لو اعلم لهم خیرا منک استعملته علیهم; ای عتاب! آیا می دانی تو را فرماندار کدام گروه قرا دهم؟بر اهل الله عزوجل (تو را بر اهل حرم خدا و ساکنان مکه والی نمودم. 

اگر در میان مسلمانان کسی را برای این مقام شایسته تر از تو می یافتم این کار را به او می سپردم)). همان طور که می فرماید: ((من استعمل عاملا من المسلمین و هو یعلم إن فیهم من هو اولی بذلک منه و إعلم بکتاب الله و سنه نبیه, خان الله و رسوله و جمیع المسلمین ، هر کس کارگزاری از مسلمین را به کار بگیرد و حال آن که می داند در بین مسلمانان کسی هست که از او شایسته تر و داناتر به کتاب خدا و سنت رسولش هست خیانت کرده است به خدا و رسول خدا و جمیع مسلمین. امام صادق(ع) فرمودند12 یعنی اگر می‌خواهید دین باقی بماند، بیت المال را به دست عادل بسپارید که حق بوده و طرف دار حق می‌باشد.

روزی عده‌ای پیش حضرت علی آمدند و از حضرت خواستند که چیزی از بیت المال به آن‌ها بدهد که بیش‌تر از سهمشان بود. حضرت به آن‌ها فرمود که جمعه بیایند. حضرت در روز جمعه آن‌ها را به نماز جمعه برد و فرمود: تو بیشتر از سهم خود می‌خواهی. یعنی می‌خواهی از سهم این همه آدم بدزدم و به تو بدهم. حضرت امیر فرمودند: «دَخَلْتُ بِلَادَکُمْ بِأَشْمَالِی هَذِهِ وَ رِحْلَتِی وَ رَاحِلَتِی‌ها هِیَ فَإِنْ أَنَا خَرَجْتُ مِنْ بِلَادِکُمْ بِغَیْرِ مَا دَخَلْتُ فَإِنَّنِی مِنَ الْخَائِنِینَ13) یعنی با این لباسی که بر دوش دارم و این مرکبی که بر آن سوار هستم، داخل شهر شما شدم وفرمانده‌ی شما شدم.

پس اگر من از شهرتان خارج شدم و به غیر از چیزهایی که با آن وارد شدم، چیز دیگری داشتم، همانا من از خیانت کاران هستم. در خطبه سوم نهج البلاغه می‌فرماید: «یَخْضَمُونَ مَالَ اللَّهِ خِضْمَةَ الْإِبِلِ نِبْتَةَ الرَّبِیع14 یعنی بعضی از افراد مثل شتری که به علف تازه‌ی بهاری رسیده است، مال خدا و بیت المال را می‌خورند. اصولاً عده‌ای که به مال مفت می‌رسند به فکر استفاده‌ی از آن می‌افتند.

1 ناسخ التواریخ ج 3 ص 159

وسایل الشیعه ج 6 ص 12

3 صحیح مسلم ج 5 ص 219

تاریخ سیاسی اسلام (رسول جعفریان ) ص 6

5 تاریخ تمدن اسلام ج 2 ص 219

6 نظام الحکومه ج 1 ص 411

7 تهدیب احکام ج 7 ص 152

8 مسند احمد بن حنبل ج 4 ص 38

9 الاحکام السلطانیه ج 2 ص 222

10صحیح بخاری ج 3 باب النکاح

11 الغدیر علامه امینی

12 اصول کافی ج 4 ص 25

13 المناقب ج 2 ص 98

14 نهج البلاغه خطبه3

ادامه دارد...

حجت الاسلام محسن سنجری

انتهای پیام/