نامحرم؛ آسیب ها و راهکارها

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛به نقل از نسل برهان؛ اساسا زندگی اجتماعی یکی از خصائص و ملزومات حیات بشر جهت رفع انواع نیازهای ضروری و پیشرفت به شمار میرود. در این بین با ارتباط میان دو جنس مخالف بشر یعنی زن و مرد که یک امر حتمی و قهری است روبرو میشویم. اما انچه ما را به قلم فرسایی در این مجال واداشته تبیین زوایای بسیار حساس و قابل تامل این پدیده یعنی ارتباط نامحرم و اختلاط زن و مرد در اجتماع و آسیب های آن می باشد. بحث پیش رو بیشتر حول سری مباحث کلامیست و پیگیری بحث فقهی آن را برعهده خواننده میگذاریم.

به طور کلی 3 رویکرد در مواجهه با این مسئله وجود دارد که به معرفی اجمالی و نقد و بررسی هر یک می پردازیم.

1)رویکرد افراط گرایانه:رویکردی سخت گیرانه و خشک که ناشی از تفسیر نادرست و افراطی از برخی آیات و روایات بوده و ارتباط با نامحرم را در هر صورتی بجز در ضرورت(که باز تفسیر خاصی از ضرورت دارند) مفسده برانگیز و منوع میداند.
و اما نقدی که وارد است؛ اولا عدم وجوب حضور زنان در عرصه های مختلف اجتماعی و سیاسی ویا برای مثال نماز جماعت و جمعه و عیدین، به معنای ارفاق و رفع تکلیف است، نه منع حضور. یعنی واجب نکرده، ولی ممنوع هم نکرده است. ثانیا با قبول و توجه به بسیار حساس و پر خطر بودن ارتباط با نامحرم و اینکه لغزشگاه حساسی است، ولی مگر لغزشگاههای انحراف انسان در سایر عرصه های زندگی چون عرصه داد و ستد، کسب مال و مقام و منصب و ...اندک است؟پس با این رویکرد باید تمام عرصه های زندگی را ممنوع کرد!درواقع این دیدگاه به دنبال حذف صورت مسئله است.حتی از لحاظ فقهی و فتاوای مربوط اصل گفتگو و معاشرت و... میان نامحرمان با رعایت موازین شرعی(اعم از حجاب،حیا،نگاه،حریم و...)منعی ندارد!

2)رویکرد تفریط گرایانه: رویکردی سهل گیرانه و اهل تساهل و تسامح که معمولا با استناد به جمله (الانسان حریص علی ما منع)محدودیت در روابط نامحرم را عامل برانگیختن اشتیاق و التهاب و حساسیت و حرص دانسته و جو حاکم بر جامعه جهانی و عصر ارتباطات را نیز دلیل و حجتی بر لزوم ارتباط میان افراد فارغ از جنسیت، نژاد،رنگ و...میداند. از سردمداران این تفکر میتوان به افرادی از قبیل زیگموند فروید،برتراند راسل و... نام برد.

و اما نقدی که وارد است؛ اولا این سخن که محدودیت در روابط سبب تحریک و اشتیاق و حرص میشود نه با تجربه سازگار است و نه با تئوری؟!نمونه اش در دنیای غرب،آیا در انجا که روابط آزاد است،بی بند و باری اخلاقی و حرص و آزار جنسی کم شده است؟؟؟فیلم و عکس مبتذل و روابط و فرزندان نامشروع و ....کم رونق است؟؟؟آیا هم جنس بازی هم اضافه نشده است؟؟اساسا اشتباه افرادی چون فروید و راسل در این بود که نیاز جنسی را همچون میل به آب و غذا دانسته و طبق نظر شهید مطهری این افراد فقط از یکسو به مسئله مینگرند و نمیدانند که همانگونه که سرکوب و و محدودیت غریزه را سرکوب و تولید عقده میکند، رها کردن و تسلیم شدن در برابر آن، غریزه را دیوانه میکند. دو شرط لازم ارامش غریزه عبارتند از: ارضای ان در حد حاجت طبیعی و دیگری جلوگیری از تهیج و تحریک آن.ثانیا این دیدگاه در تضاد کامل با آموزه های اسلام و ایات و روایات است. اسلامی که مخالف هرگونه تساهل و تسامح در روابط نامحرم بوده و اصرار بر ازدواج اسان و سریع دارد.
پس از ذکر این دو دیدگاه مردود و مخدوش در مورد ارتباط با نامحرم در اجتماع،نوبت به معرفی  رویکرد سوم، رویکردی معتدل و واقع بینانه که برخاسته از اسلام ناب محمدی(ص) میرسد.اسلام همیشه بر اساس مقتضیات زمان راهکاری مناسب و درخور ارائه میدهد و معیار و میزان در این دیدگاه،ارتباط سالم و درست با حفظ((همه حریم ها))ست.

واماشرح و تببین دیدگاه اسلام در رابطه با این موضوع

بر طبق آیات قران کریم،19 بار از کلمه ((معروف)) در روابط زن و مرد و درباره ارتباط با نامحرم و زنان استفاده شده است.گویی معیار و میزان ((معروف)) بودن روابط است.(سوره نساء ایه 19-سوره بقره ایات 234 الی 240)

همچنین با توجه به تفسیر المیزان ذیل ایات 228 الی 242 سوره بقره،میتوان دریافت که معیار در روابط زن و مرد در جامعه روشی است که خود جامعه با در نظر گرفتن راهنمایی((عقل)) و ((شرع)) و ((فطرت)) می پسندد و این همان معروف است.

به عنوان مثال،در عرف متشرعه اگر ارتباط دو جنس مخالف در زمینه علمی، سیاسی، عقیدتی، اجتماعی، حتی گفتگو و تصمیم گیری در مساله ازدواج البته بارعایت مبانی فقهی باشد،یک ارتباط معروف و پسندیده از منظر عقل و شرع و فطرت است.ولی گفتگو در مسائل و روابطی که شامل مسائل شهوانی و محرک و مهیج و نگاه های نادرست،سبک،جلف و صحبت های غیرضروری و بی محتوا باشد،از منظر عرف متشرعه و عقلا،منکر و ناپسندیده بوده و دیگر معروف نیست.حتی اگر بحث در زمینه علمی،دینی،اجتماعی و...بدون رعایت حریم و حیا و عفت باشد.در واقع باید تمام مسائل و زوایا به صورت فراگیر و همه جانبه رعایت گردد.

پس میتوان اینگونه نتیجه گرفت که:به موازات اینکه انسان در جهت رفع نیاز های خود(از قبیل تحصیل دانش،پرداختن به شغل و...) به زندگی اجتماعی روی آورده و در این میان قهرا با جنس مخالف نیز روابط برقرار میکند،باید چارچوب و منش خاص این رابطه یا کیفیت آن را که ضامن بقای اصل کرامت انسانی و هدف خلقت است با دل و جان پذیرفته و با توجه به مبانی فقهی مربوط به این موضوع خطیر به مرحله عمل برساند(به کار بندد).والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

انتهای پیام/م