رسم و رسوم قربان در نزد میاندوآبی ها/ از چشم انتظاری نوعروسان تا ذبح قربانی

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از زرین خبر، عید فطر در اول شوال، عید قربان در دههم ذی الحجه، عید غدیر در هیجدهم ذی الحجه و عید مبعث در 27 رجب روزهایی هستند که در دین مبین اسلام از آنها به عنوان عید یاد شده است و بنابراین از جایگاه والایی در نزد مسلمانان برخوردار بوده و مسلمانان تدارک فراوانی برای گرامیداشت این اعیاد می بینند.

در میان این اعیاد، دو روز عید فطر و قربان از اهمیت خاصی در میان مردم برخوردار بوده و با آیین های خاصی گرامی داشته می شود، در واقع عید قربان که عید تقرب و بندگی، عید رهایی از تعلقات مادی و اسارت نفس و عید شکوفایی ایمان بوده وشکوه ایثار و بندگی در این روز متجلی می شود، یکی از دو عید رسمی جهان اسلام به همراه عید فطر است.

به تبع همه کشورهای اسلامی دنیا، عید قربان در کشور عزیز ما ایران و نیزدر نزد مردم میاندوآب و آذربایجان جایگاه ویژه ای داشته و بنا بر آداب و رسوم هر منطقه، مردم اهمیت خاصی برای آن قائل بوده و آن را با آداب و رسوم خاصی گرامی می دارند.

رسم است که مانند همه اعیاد اعم از نوروز، فطر و ... به دهم ذی الحجه و روز عید قربان که نزدیک تر می شوی، می توانی رنگ و بوی عید را با مشاهده خانم هایی که برای تمیز کردن و شستن غبار از خانه دست به کار شده  اند تا خود را برای عید قربان و ورود میهمانان آماده کنند، حس کنی.

شب عید هم که فرا می رسد، بوی طبخ پلو همه خانه ها را پر می کند، چرا که در شب عید، برنج و پلو غذای اصلی خانواده ها را تشکیل می دهد، رسمی که که امروزه نیز می توان آن را در میان خانواده های میاندوآبی مشاهده کرد.

ذبح قربانی

عید قربان، همانگونه که از نامش بر می آید، نشان دهنده سنتی است که در آن قربانی کردن باشد و شاید اصلی ترین جلوه ای هم که در روز عید قربان در همه شهرها و روستاها نمایان می شود، همین سنت باشد.

از گذشته رسم بر این بوده که در آستانه عید قربان در میاندوآب، اعضای یک طایفه یا محله، چندنفر جمع شده و با یکدیگر گوسفند و یا گاوی را خریداری می کنند تا آن را در روز عید، قربانی کرده و بخشی را به فقرا اختصاص داده و بخشی از آن را نیز سهم خود کنند.

در ذبح قربانی نیز، همه اعضای سهیم شده، بخشی از وظایف را بر عهده گرفته و جلوه ای از مشارکت را در امور اجتماعی به نمایش می گذارند که این امر نیز در تقسیم گوشت قربانی بین شرکا و قطعه قطعه کردن گوشت، سبب ایجاد فضایی پر از مهر و عطوفت و صمیمیت می شود.

البته برخی نیز ترجیح می دهند تا به جای سهیم شدن در خرید قربانی، مقداری گوشت را به نیت عید قربان از کسانی که دام هایی را به این منظور ذبح کرده اند، خریداری کنند.

تجلی بندگی و عبودیت در صفوف نماز عید قربان

نماز عید قربان یکی دیگر از جلوه های این روز بزرگ است که در آن جلوه هایی از شکوه بندگی و ایثار به نمایش گذاشته می شود.

علی رغم مستحب بودن این نماز، حضور مردم مسلمان  و دیندار میاندوآب در صفوف نماز عید قربان و حضور اول وقت مردم همیشه مثال زدنی و بی نظیر بوده و مردم قبل از طلوع خورشید در مکان های اقامه نماز عید اجتماع می کنند.

قبل و بعد از نماز عید هم جای جای شهر نوای دلنشین  تکبیر "الله أکبر الله أکبر الله أکبر -لا إله إلا الله الله أکبر الله أکبر ولله الحمد الله أکبر" که بر گرفته از آیه ای قرآن کریم است به گوش می رسد که جلوه زیبای دیگری به میاندوآب می بخشد.

دید و بازدید و صله ارحام

دید و بازدید و صله ارحام، پای ثابت همه اعیاد مذهبی و ملی است که در آن بر اساس یک سنت دیرینه و من باب احترام، کوچکترها به دیدار بزرگترها رفته و عید را تبریک می گویند.

در روز عید قربان نیز پس از اینکه اقامه نماز عید، بازار دید و بازدید داغ داغ می شود و این را می توانی با شلوغ شدن خانه بزرگترهای خانواده های مشاهده کنی.

در این میان برخی از خانواده ها نیز رسم بر این دارند که در روز عید در منزل بزرگ خاندان جمع شده و در کنار یک دیگر این روز را بگذرانند.

غذای مخصوص

غذای روز عید قربان در میاندوآب معمولاً متفاوت از روزهای دیگر بوده و می توان گفت که از اکثر خانه ها دود پخت کباب بلند می شود.

امروزه مردم بیشتر در این روز به پخت کباب روی می آورند، در حالی که در گذشته کوفته غذای ثابت خانواده های آذربایجانی در این روز بوده که علی رغم جایگزینی با غذاهایی ماندد چلو کباب، هنوز هم که هنوزهست برخی از خانواده ها پخت کوفته با گوشت قربانی را بر پخت کباب ترجیح می دهند.

بردن عیدی عید قربان برای نوعروسان

مانند همه اعیاد، عید قربان نیز، نوعروسان چشم انتظار خانواده داماد هستند که یکی از رسومات عید قربان در میاندوآب است.

در این رسم، در روز عید قربان و یا روز بعد از آن، خانواده داماد  عیدی شامل گوشت، شیرینی ، لباس و ... را به همراه چند تن  از زنان طایفه به عنوان عیدی به خانه نوعروس می برد.

البته برخی از خانواده ها هم که وضعیت مالی مناسبی داشته باشند، ترجیح می دهند به جای خریداری مقداری گوشت، یک دام را خریداری کرده و به عنوان قربانی برای ذبح کردن به خانواده عروس هدیه کنند.

علاوه بر این رسومات در منابع دینی نیز اعمال و توصیه هایی در مورد شب و روز عید قربان به مسلمانان شده است  که از آن جمله می توان  به قرائت ادعیه  و قرآن ، غسل عید، عطرزدن و مسواک کردن نام برد.

انتهای پیام/م