آیا تکلیف مناطق آزاد روشن می‌شود؟!

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به گزارش کار ایرانی شرایط و وضعیت کنونی مناطق آزاد و مشکلاتی که بر سر راه تحقق اهداف آن وجود دارد بیانگر آن است که در حال حاظر مهمترین معضل این مناطق در سه معضل کلی ذاتی، قانونی و ماهیتی مطرح می شود.

مشکلات شرایط زیرساختی و احتیاجات سرمایه گذاری
مشکلات امکانات قانونی و شرایط جاری شدن قانون در مناطق آزاد
مشکلات انتظارات ساکنان منطقه آزاد

به طور کلی از زمان به وجود آمدن اولین منطقه آزاد در ایران تا کنون این مشکلات بر اساس موقعیت و سیاست دولت منجر به ایجاد مشکلات فراوانی شد که در دولت قبل تحت عنوان حیاط خلوت و در دولت فعلی باعنوان عامل تشدید قاچاق، مدیریت مناطق آزاد را به نقد کشیده است.

اما در واقع مسئله این است که مشکلات مطرح شده را اگر خارج از معضلات مدیریتی و سیاسی بنگریم بیشتر از همه از موارد زیر نشئت می گیرد:

پایبند نبود سازمان های مرتبط به تعهدات قانونی خود

نبود امکانات زیرساختی با وجود پتانسیل موجود

محرومیت و ضعف اجتماعی به ویژه در قسمت هایی از کشور که درگیر جنگ بوده اند

انتقادهای وارده به ذات مناطق آزاد

در طول ماه های گذشته دو نقد اساسی به وضعیت و کارکرد مناطق آزاد وارد شده است که این انتقاد ها پس از طرح مسئله تاسیس چند منطقه آزاد تازه از طرف دبیرخانه مناطق آزاد در مجلس شورای اسلامی مطرح شدند.

هر دوی این نقدها بیشتر بر روی شکاف قانونی در مناطق و عدم اجرا شدن قانون مشخص شده از طرف مجلس و دولت تمرکز کرده است.

نخستین انتقاد در خصوص واردات مطرح شد که منتقدان معتقد بودند مناطق آزاد یک راه آسان و راحت برای واردات و قاچاق در کشور است.

مناطق آزاد، کانال واردات
در رابطه با این بحث در ابتدا باید به ریشه یابی اختلاف گمرک و دبیرخانه مناطق آزاد در مسئله واردات و کیفیت های ماهیتی این مناطق تاکید کرد. قبل از این گمرک درباره واردات به این صورت برخورد می کرد که  اگر کالایی بدون اخذ مجوزهای مربوطه وارد ایران می شد پس از یک دوره مشخص اقدام به دریافت انبارداری از واردکنندگان می کرد، اما اکنون با تاسیس مناطق آزاد به دلیل اینکه ورود این کالاها از طریق مناطق آزاد دیگر این محدودیت را نداشت باعث می شد درآمد گمرک پایین بیاید و واردکنندگان هم ترجیح دهند تا واردات را از طریق مناطق آزاد انجام دهند.

قاچاق کالا
مسئله دیگری که گمرک روی آن پافشاری دارد کنترل کالاهای وارداتی است که گمرک این فرصت قانونی را دارد تا کالاهایی که از مبادی غیر از مناطق آزاد وارد شده است را کنترل کند اما گمرک این ادعا را دارد که زمانی که کالاها از مبادی مناطق آزاد وارد می شوند این فرصت را دارند تا به شکل های نامشخص و بسته بندی های مختلف به داخل کشور قاچاق شوند که البته مدیریت مناطق آزاد این ادعا را قبول ندارد چرا که معتقد است گمرک در مبادی خروجی تمام مناطق آزاد مستقر است و چنین کاری نمی تواند صورت بگیرد.

گمرک خواستار اجرای تشخیص های خود
معضل دیگر قانونی که گمرک آن را مطرح می کند مسئله استقرارا گمرک در مبادی خروجی مناطق آزاد است که در تمام دنیا به همین گونه عمل می شود در حالی که گمرک ایران اعتقاد دارد باید در مبادی ورودی مناطق آزاد مستقر شود تا بتواند کنترل بهتری داشته باشد.

طبق قانون مناطق آزاد گمرک باید بیرون از مبادی مناطق آزاد باشد اما اینکه گمرگ تمایلی به استقرار به مبادی خروجی مناطق آزاد ندارد به این دلایل است:

عدم تشخیص محدوده کامل مناطق آزاد

عدم امکانات لازم برای کنترل محدوده

بالا رفتن سطح قاچاق در کشور به دلیل عدم کنترل کامل


در نتیجه گیری نهایی باید به این نکته اشاره کرده شرایط مناطق آزاد در سال های گذشته به ویژه از نظر ساکنان آنجا وضعیت خوبی نیست و مسئولان نتوانسته اند به تعهدات خود درباره مناطق آزاد عمل کنند و باید گفت در این شرایط نباید انتظار داشت که مناطق آزاد تاثیر بسزایی در رشد اقتصادی و توسعه ایران داشته باشند و مناطق آزاد در ایران را مطمئنا با این وضعیت نمی توان با مناطق آزاد در کشورهای دیگر و کارایی آنها مقایسه کرد.

انتهای پیام