به‌مناسبت ۲۰ مهرماه روز بزرگداشت حافظ؛

چند نکته درباره دیوان حافظ

چند نکته درباره دیوان حافظ
دیوان حافظ دریای عظیمی از معرفت، عرفان ادب و هنر است. متأسفانه اکثریت فارسی زبان‌ها از این گنجینه گران بها غافل و بی بهره هستند. این غفلت شامل افراد تحصیل‌کرده هم می شود.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ نصرالله شفیعی در مطلب ارسالی به سپاس با اشاره به سالروز بزرگداشت حافظ نوشت: دیوان حافظ دریای عظیمی از معرفت، عرفان ادب و هنر است. متأسفانه اکثریت فارسی زبان‌ها از این گنجینه گران بها غافل و بی بهره هستند. این غفلت شامل افراد تحصیل‌کرده هم می شود. بنده اعتراف می کنم در استفاده از این گوهر پرفروغ بسیار کوتاهی کرده ام. هرچند درک اشعار حافظ نیازمند اطلاعات ادبی، عرفانی حتی تاریخی است که بنده در این رابطه به بضاعت اندکی دارم؛ ولی همین تجربه اندک در خواندن اشعار حافظ به من این را اثبات کرده که خواندن غزل ها و تداوم آن و برخی مراجعات در شناخت معنای کلمات و ابیات، زمینه‌ساز فهم سریع تر و بیشتر سایر غزل های حافظ می‌شود.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, سپاس,

, ,

با خود می اندیشم که اگر حافظ این لسان الغیب شیرازی در روز قیامت از ما بپرسد من این گنجینه سرشار از عرفان، معنویت و پند و اندرز را برای شما به یادگار گذاشتم شما چه جوابی دارید؟ چه پاسخی می توانیم داشته باشیم؟!

,

البته این ناتوانی در پاسخگویی به دیوان حافظ برنمی‌گردد، به سایر مواریث فرهنگی و دینی ما نیز برمی گردد. در رأس آن مهجوریت قرآن در بین ماست؛ سپس نهج البلاغه، صحیفه سجادیه و سایر آثار گرانقدر روایی و دینی و همچنین آثار بزرگان اندیشه و ادب مثل مثنوی معنوی، سعدی، فردوسی و…

,

هرچه دیوان حافظ را می خوانم به عظمت و اعجاز قرآن که یک بعد آن تحریف ناپذیری است بیشتر پی می برم. با تأسف فراوان کمتر غزلی از حافظ را می‌خوانم که در آن اختلاف نسخه وجود نداشته باشد. این اختلاف گاه در تعداد غزل ها یا ابیات یک غزل است و گاه در تفاوت کلمات ابیات است؛ که این حال خواننده را می گیرد و انسان را در تردید قرار می دهد که کدام یک درست است؟!

,

این در حالی است که نسخه شناسان بزرگی در طول تاریخ خصوصاً معاصر با تطبیق قدیمی ترین نسخه ها سعی در کشف و معرفی مستند ترین و دقیق ترین نسخه دیوان حافظ کرده‌اند که باز هم در این موضوع ناکام مانده اند و نتوانسته اند گرد و غبار تردید از چهره غزل های حافظ بزدایند.

,

این عارضه تنها شامل دیوانه حافظ نمی‌شود بلکه همه کتاب‌های کهن را دربرمی‌گیرد دلیلش نیز واضح است. قرن‌ها از تألیف این کتاب‌ها می‌گذرد نه چاپخانه ای بوده، نه ناظر چاپ یا حتی نسخه نگاری، هر کس بنا به سلیقه ی خود در این آثار دست می‌برده و دخالت می‌کرده، گاه با نیت خیر و گاه با سوء نیت و از روی غفلت، تنها کتابی که قرن های متمادی را در هم نوردیده و با قلم استساخ کنندگان انتشار پیدا کرده ولی تسلیم هیچ نسخه‌نویسی، چه با حسن نیت و چه با سوء نیت و چه از روی غفلت و فراموشی نشده ،قرآن مجید است.

,

تنها کتابی که به گفته استاد شهید مرتضی مطهری نیاز به نسخه شناسی ندارد قرآن است. قدیمی ترین نسخه قرآن با جدید ترین نسخه ی آن هیچ اختلافی ندارد و این است رمز اعجاز قرآن و ضمانت نگهداری از آن توسط خداوند که فرمود:

,

"انا نحن نزلنا الذکر و انا له لحافظون"

,

ما قرآن (ذکر) کردیم و خودمان هم نگهدارش هستیم.

,

برای آن ها که اهل حقیقت و یا جویای آن هستند همین یک آیه می تواند دلیلی بر حقانیت قرآن و آسمانی بودن آن باشد. این غیر از تحدّی قرآن و اعجاز معنوی آن می‌باشد.

,

باید گفت دیوان حافظ نیز در میان کتاب های بشری یک معجزه است. در طول تاریخ شاعران پرمایه ی زیادی بوده اند که اشعار وزینی سروده اند و نام خود را در تاریخ پرافتخار فرهنگ و ادب این دیار به ثبت رسانده اند؛ حتی شاعرانی بوده اند که خواسته اند با حافط به رقابت برخیزند و خوب هم ظاهر شده اند ولی باز هم حافظ جایگاه بی بدیل خودزبانَ و پارسی گوی بیشتر با این گوهر گران بها آشنا شوند.

,

خوشبختانه تاکنون کتاب های زیادی در شرح و معنای اشعار حافظ تألیف شده است و این کتاب ها می توانند کمک بزرگی در فهم اشعار حافظ کنند. امید است همان طور که معمولا یک دیوان حافظ در خانواده ها وجود دارد اعضای هر خانواده همت خویش را برای درک و فهم اشعار حافظ نیز به کار گیرند.

,

 

,

انتهای پیام/

]
  • برچسب ها
  • #
  • #
  • #

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه