اقتصاد دنیا پس از ۱۰۰ روز جنگ نفت؛
روایتی از شکست راهبردی آمریکا در برابر تابآوری ایران/ از سقوط ترافیک نفتکشها تا هشدار OECD به غرب
بیش از صد روز از صبح ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ میگذرد؛ اما اکنون آمارهای رسمی، تصویری دیگر را نشان میدهد. نه تنها ایران شکست نخورده، بلکه این غرب است که در گردابی از تورم، کمبود انرژی و بحران غذایی گرفتار شد
به گزارش خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ «آمریکا باور نداشت کشوری بتواند اراده اقتصاد جهانی را اینچنین به گروگان بگیرد. اکنون در شوک است». این جملۀ تکراری دیپلماتهای غربی در پشت پرده، ابعاد شکستی را نشان میدهد که ترامپ حاضر به پذیرش آن نیست. دادههای ردیابی دریایی نشان میدهد میانگین عبور روزانه کشتیها از تنگه هرمز در بازه ۲۸ فوریه تا ۳۱ می، از ۱۰۰ فروند به میانگین بیسابقه ۷ فروند سقوط کرده است .
«پیتر هارل» از شورای کارنگی در این خصوص اظهار داشت: «ترامپ با وعده نزدیک بودن توافق، سعی کرد بازارها را مصنوعی آرام نگاه دارد تا ذخایر استراتژیک غرب را تخلیه کنند. اما اکنون این ذخایر به پایینترین سطح دو دهه اخیر رسیده است و هر روز تردد نکند، قیمت نفت جهشی ۴۰ تا ۵۰ دلاری خواهد داشت» .
از بحران صنعت تا گرسنگی در جنوب جهانی
OECD در دو سناریو هشدار داده است که در صورت تداوم جنگ، رشد اقتصاد جهانی میتواند تا ۲.۱ درصد سقوط کند که معادل زیان ۷۰۰ میلیارد دلاری است . اما فاجعه بزرگتر در کشورهای در حال توسعه رقم خورده است. صادرات کودهای شیمیایی از خلیج فارس تا ۴۰ درصد کاهش یافته و قیمت اوره ۵۰ درصد جهش کرده است .
«لینا تامس» تحلیلگر گلدمن ساکس در این باره گفت: «حدود ۲۵ درصد تجارت جهانی کود از تنگه هرمز عبور میکند. قطعی گاز، تولید کود در قطر و هند را متوقف کرده و این بدان معناست که یک سوم غذای جهان در معرض خطر است» . در نیجریه و میانمار قیمت سوخت و غذا تا ۵۰ تا ۹۰ درصد افزایش یافته و الجزیره گزارش داده که دستکم ۱۴۶ کشور شاهد شوک قیمتی سوخت بودهاند.
در بنبست دیپلماسی؛ ترامپ در محاصره شکستهای خود
گذر از مرز ۱۰۰ روز، تنها یک دستاورد برای ایران نداشته است: تثبیت «موازنه قدرت جدید». تحلیلگر ارشد، «عمر رحمان»، معتقد است: «ترامپ وعده پایان سریع جنگ داد، اما اکنون در باتلاقی فرسایشی گیر کرده است. هدف تهران چیزی جز فروپاشی رژیم نبود، اما امروز ایران در جایگاه قدرت چانهزنی ایستاده است» .
رحمان افزود: «رویکرد ترامپ مبتنی بر توافقات سطحی و فاقد ضمانتهای اجرایی است. این بیاعتمادی عمیق، دیوار بلندی بین تهران و واشنگتن ساخته است. تلاشهای میانجیگرانه پاکستان نیز به دلیل لجاجت کاخ سفید ناکام ماند» .
آینده: انرژیهای سبز و عبور از دلار
اما شاید مهمترین زلزله این ۱۰۰ روز در اقتصاد کلان جهان رخ داده است. جهش قیمت انرژی، قطب نمای جهانی را به سمت انرژیهای تجدیدپذیر چرخانده است. چین در این میان با ثبت جهش ۴۰ درصدی صادرات خودروهای برقی و ۶۰ درصدی تجهیزات خورشیدی، در حال تثبیت هژمونی صنعتی خود است .
نظم جدید انرژی که با کنترل هوشمندانه هرمز توسط ایران متولد شده، شکافی ساختاری بر پیکره «پترودلار» وارد کرده است. قدرتهای نوظهور آسیایی به سرعت در حال کاهش وابستگی خود به هیدروکربنهای خلیج فارس هستند و عصر «جابهجایی ثروت بدون سلطه غرب» آغاز شده است. دادههای بلومبرگ نشان میدهد فشار بر دلار و حرکت به سمت سبد ارزی جدید، شدت بیسابقهای یافته است.
به گزارش راه دانا؛ در طول این ۱۰۰ روز، جهان شاهد تغییر پارادایمی تاریخی بود. سناریوی «جنگ سریع» آمریکا به «فرسایشیترین بحران قرن» تبدیل شد. انسداد هوشمندانه هرمز، زنجیرههای تأمین انرژی و غذا را در سراسر جهان فلج کرد و واقعیت جدیدی را بر ملتها تحمیل نمود. امروز، ایران نه از موضع التماس، که از منظر قدرت در مرکز ثقل معادلات ژئوپلیتیک ایستاده است. آینده انرژی، دیگر با حرکت ناوهای آمریکایی تضمین نمیشود، این اراده و اعتبار جمهوری اسلامی ایران است که امنیت آبراهها را رقم میزند.
ارسال دیدگاه